Urszula
Jankowska
Łyżwiarstwo
szybkie na krótkim torze (stąd nazwa short
track), należące do najmłodszych dyscyplin sportu
wyczynowego, największe uznanie zyskało w krajach azjatyckich:
Korei, Japonii
i Chinach oraz w USA i Kanadzie. Najważniejszą różnicą
między nim a łyżwiarstwem szybkim na torze długim
(400 m ) jest obok długości toru
(międzynarodowy standard 111,12m) jednocześnie współzawodnictwo
kilku zawodników. Łyżwiarze rywalizują ze sobą w bezpośredniej
walce, dzięki czemu rezultat wyścigu jest widoczny dla widzów.
Obowiązuje zasada, że stawki zawodników, na każdym etapie
zawodów, do następnej rundy kwalifikuje się dwóch najlepszych
(względnie dwie drużyny). Czas końcowy nie jest najważniejszy,
choć rejestruje się rekordy krajowe i światowe. Wyścigi są
szybkie – łyżwiarze osiągają prędkość około 30-40 km
na godzinę. Widzowie mogą oglądać akcje szybko poruszającej
się grupy zawodników (4-6 łyżwiarzy) dysponujących ogromną
siłą i szybkością, a także techniką
i umiejętnością walki. Innym ważnym czynnikiem jest wytrzymałość
(szczególnie szybkościowa
i siłowa), ponieważ łyżwiarze pokonują 3-4 dystanse w seriach
wyścigów (eliminacjach, ćwierćfinałach, półfinałach i finałach)
w ciągu dwóch dni zawodów. W short tracku osiągnięcie
mistrzostwa sportowego obok wysokiego poziomu przygotowania
motorycznego uwarunkowane jest perfekcyjnym opanowaniem taktyki i
techniki oraz przygotowaniem psychicznym zawodnika.
Zawody
short tracku rozgrywa się na lodowiskach, na torze oznakowanym
klockami (markerami)
- na łuku stosuje się 7 klocków. Z uwagi na bezpieczeństwo
zawodników cała banda lodowiska powinna być obłożona
zabezpieczającymi matami, wykonanymi z pianki poliuretanowej o
minimalnej grubości 20,32 cm (8 cali). Maty połączone i
przytwierdzone do bandy, od wejścia w łuk do połowy prostej
muszą być ułożone w podwójne warstwy. Maty pokryte są
materiałem winylowym o gładkiej fakturze odpornym na działanie
wody i przecięcia. W czasie mistrzostw ISU, zimowych igrzysk
olimpijskich i eliminacji olimpijskich do pomiaru czasu używa się
sprzętu elektronicznego.
>> Zobacz schemat
<<
W zawodach międzynarodowych i krajowych czas może być mierzony
ręcznie. W czasie zawodów rozgrywa się biegi indywidualne-na
dystansach krótkich - 500 i 1000m i długich - 1500 i 3000m oraz
biegi sztafetowe: kobiety 3000m, mężczyźni 3000 i 5000m. Na
igrzyskach olimpijskich rozgrywane są zawody w konkurencjach
indywidualnych 500m, 1000m i 1500m (od 2002 roku) oraz sztafety:
kobiety 3000m, mężczyźni 5000m. w półfinałach i finałach
startuje, zgodnie z regulaminem,
4 łyżwiarzy (500m, 1000m), a na dystansie 1500 nie więcej niż
6. W wyścigach sztafetowych mężczyzn uczestnicy 8 wcześniej
zakwalifikowanych zespołów. Program mistrzostw świata i Europy
seniorów obejmuje: biegi indywidualne na dystansach: 500m, 1000m,
1500m i 3000m, sztafety dla kobiet na dystansie 3000m i dla mężczyzn
na dystansie 5000m. Do startu na dystansie 3000 mają prawo tylko
ci zawodnicy, którzy uzyskali punkty w finale minimum
jednego z krótszych biegów indywidualnych. Drużynowe
mistrzostwa świata, to konkurencje indywidualne kobiet i mężczyzn:
500, 1000 i 3000m oraz sztafety: 3000m - kobiety, 5000m - mężczyźni.
W każdej konkurencji rozgrywany jest tylko jeden wyścig finałowy.
W mistrzostwach świata juniorów zawodnicy startują na
dystansach 500m, 1000m, 1500m i superfinale 1500m. W superfinale
startują zawodnicy, którzy uzyskali punkty w finale przynajmniej
w jednej z tych konkurencji. Wspomnieć również należy, że
począwszy od 1995/96, co roku, rozgrywany jest cykl 6 zawodów o
Puchar Świata (do 1998 zawody nosiły nazwę rankingu światowego).
W półfinałach i finałach na 500 i 1000m powinno uczestniczyć
nie więcej niż 4 zawodników, a na dystansie 1500m - 6. Zwycięscy
biegów eliminacyjnych
i łyżwiarze, którzy zajęli drugie miejsca, awansują do następnej
rundy. Do dalszych biegów mogą się również zakwalifikować
zawodnicy , którzy zajęli 3 miejsca (z najlepszymi czasami), ale
tylko wtedy, gdy liczba zakwalifikowanych zawodników jest np.
nieparzysta. Każdy zawodnik może popełnić jeden falstart, po
drugim zostaje zdyskwalifikowany.
Biegi
indywidualne rozgrywane są
w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, co oznacza, że
wewnętrzna strona toru znajdzie się po stronie lewej ręki łyżwiarza.
Wyprzedzanie jest dozwolone przez cały czas trwania biegu. Jeśli
wyprzedzany przestrzega regulaminu, odpowiedzialność za kolizję
lub wypadek ponosi zawodnik wyprzedzający. Wyprzedzanie jest
prawidłowe, o ile nie dotyka się konkurentów. Przekroczenie
markerów, (popularnie zwanych klockami) łyżwą od strony wewnętrznej
w czasie jazdy po łuku powoduję dyskwalifikację (dłonią można
dotykać powierzchni lodu od strony wewnętrznej). Warunki
dyskwalifikacji i wykluczenia z zawodów szczegółowo określają
przepisy ISU. Przepisy zobowiązuje także łyżwiarzy do
sportowego (zgodnego z zasadą fair play)
i bezpiecznego rozgrywania biegów. Biegi sztafetowe należą do
najbardziej widowiskowych konkurencji short tracku. Drużyny składają
się z 4 zawodników. Zawodnicy startujący w jednej sztafecie
muszą być ubrani w jednakowe stroje. Każdy z nich musi dokonać
co najmniej jednej zmiany. Zmiany mogą następować w dowolnym
momencie i w każdym miejscu toru, ale ostatnia musi nastąpić na
dwa okrążenia przed końcem wyścigu (wyjątek stanowi upadek łyżwiarza
podczas dwóch ostatnich okrążeń). Liczba okrążeń które ma
ukończyć każdy zawodnik, jest dowolna. Zmiany dokonywane są na
pełnej prędkości i zazwyczaj poprzez silne wypchnięcie
partnera.
|
